Ufuk Avrupa’da Bizi Neler Bekliyor

Ufuk Avrupa’da Bizi Neler Bekliyor

 

Avrupa Birliği (AB) tarafından düzenlenen Çerçeve Programların 8.’si olan Ufuk2020’nin (Horizon 2020) ardılı konumundaki 9. Çerçeve Programı Ufuk Avrupa’nın (Horizon Europe) öneri metni, geçtiğimiz aylarda Brüksel’de yapılan bir basın toplantısıyla tanıtıldı. Temel hedefleri ile Ufuk Avrupa’nın 2021-2027 yılları arasında yürürlüğe girmesi planlanıyor.

 

GENEL VİZYON

Avrupa Birliği, Ufuk Avrupa Programı ile;

  • Bilimsel ve teknolojik temellerini güçlendirmek,
  • İnovasyon kapasitesini, rekabetçiliğini ve istihdamını yükseltmek,
  • Vatandaşlarının önceliklerini karşılamak ve sosyoekonomik model ve değerlerinin varlığını sürdürmek

 

BÜTÇELEME ÇERÇEVESİ

Avrupa Komisyonu, söz konusu yedi yılda araştırma ve inovasyon için 100 milyar Avro’luk bir bütçe önerisinde bulundu. Bu bütçenin 97,6 milyar Avro’luk kısmının Ufuk Avrupa’ya, 2.4 milyar Avro’luk kısmının ise EURATOM Araştırma ve Eğitim Programı için tahsil edileceği açıklandı.

 

 

EN TEMEL YENİLİKLER

Ufuk Avrupa’da, Ufuk2020’den çıkarılan sonuçlar doğrultusunda bazı önemli yeniliklere gidildi.
Söz konusu yenilikler beş ana başlıkta özetlenmekte:

  1. İnovasyondan beslenmek üzere, anahtar aktörleri (araştırma, eğitim ve iş dünyası), ortak bir amaç etrafında bir araya getirme hedefi ile tanımlanan, mevcut Avrupa İnovasyon ve Teknoloji Enstitüsü’nün (EIT) yanında, çığır açıcı ve pazar yaratıcı potansiyeli olan inovasyonları destekleme görevi ile oluşturulan yeni yapı, Avrupa İnovasyon Kurumu’nun (EIC) varlığı,
  2. Misyon-yönelimi ve vatandaş katılımı ile daha fazla etki yaratılması amacıyla araştırma ve inovasyon misyonlarının oluşturulması,
  3. Uluslararası iş birliklerini güçlendirmek için ortaklık imkânlarının genişletilmesi,
  4. Açıklığı güçlendirmek için açık bilim politikasının geliştirilmesi,
  5. Fonlama tasarımını rasyonelleştirmek için ortaklıklarda yeni yaklaşımların ortaya koyulması.

 

Ufuk Avrupa, çığır açıcı misyonları ve bu misyonlar bağlamında Avrupa’nın dışındaki ülkelerin de Program’a erişimini kolaylaştıran yeni kurallarıyla çeşitli yenilikler vaad ediyor.

Esas misyon olarak “bireysel faaliyetlerin ötesindeki faaliyetler portföyü”nün kast edildiği ifade edilmekte. Söz konusu bireysel olmayan faaliyetler doğrultusunda, bilim ve teknoloji beraberinde toplum ve vatandaşlar için belirli bir zaman dilimi içinde etki yaratacak cesur, ilham verici ve ölçülebilir bir hedefe ulaşmak amaçlanıyor.

Ufuk Avrupa’nın yapısı, Ufuk2020’de olduğu gibi üç ana dayanak ve altına konumlandırılmış kesişen alanlardan oluşuyor. Bununla üç ana dayanağın içerik tasarımları neredeyse tamamen değişmiş durumdadır.

 

Bu üç yeni ana dayanak;
1) Açık Bilim: Toplamda 25,8 milyar Avro ayrılan Açık Bilim ana dayanağının amacı; Avrupa Araştırma Konseyi (ERC) aracılığıyla en iyi araştırmacılar ve ekipleri tarafından yürütülecek sınırları zorlayan araştırmaların desteklenmesi (16.6 milyar Avro), Marie Skłodowska-Curie Faaliyetleri (MSCA) aracılığıyla dolaşım ve eğitim yoluyla araştırmacıların yeni bilgi ve becerilerle donatılması (6,8 milyar Avro), Entegre ve birbirine bağlı dünya standartlarında Araştırma Altyapılarına yatırım yapılması (2,4 milyar Avro) şeklinde ortaya koyulmaktadır.

 

2) Küresel Zorluklar: toplamda 52,7 milyar Euro ayrılan Küresel Zorluklar ve Endüstriyel Rekabet ana dayanağının amacı; Toplumsal zorluklarla ilgili araştırmaların desteklenmesi, teknolojik ve endüstriyel kapasitelerin güçlendirilmesi biçiminde ifade ediliyor. Bu ana dayanak altında; Sağlık (7,7 milyar Avro), Kapsayıcı ve Güvenli Toplumlar (2,8 milyar Avro), Dijital ve Endüstri (15 milyar Avro), İklim, Enerji ve Hareketlilik (15 milyar Avro), Gıda ve Doğal Kaynaklar (10 milyar Avro) kümeleri yer almakta. Ayrıca bu ana dayanak bünyesinde, “bağımsız bilimsel kanıt ve teknik destek ile AB politikalarını destekleyen” Ortak Araştırma Merkezi (Joint Research Center – JRC) (2,2 milyar Avro) de bulunmaktadır.

 

3) Endüstriyel Rekabet ve Açık İnovasyon: toplamda 13,5 milyar Avro ayrılan Açık İnovasyon ana dayanağının amacı ise;
Avrupa İnovasyon Konseyi ile Avrupa’nın pazar yaratma konusunda bir öncü haline getirilmesi, Bölgesel ve ulusal inovasyon aktörleri odaklı Avrupa İnovasyon Ekosistemlerinin (10,5 milyar Avro) oluşturulması, İş, araştırma, yüksek öğrenim ve girişimcilik entegrasyonunun teşvik edilmesi için Avrupa İnovasyon ve Teknoloji Enstitüsü’nün (EIT) (3 milyar Avro) daha da güçlendirilmesi ifadeleriyle ortaya koyulmaktadır. Ana dayanakların altında konumlandırılmış iki kesişen alan ise Avrupa Araştırma Alanını Güçlendirme ana başlığı altında yer alıyor.

Avrupa Araştırma Alanının Güçlendirilmesi ana başlığı;
Daha düşük araştırma ve inovasyon performanslı ülkeleri desteklemek amacıyla oluşturulmuş. Bu hedef için öngörülen iki alt alan ise şöyle sıralanmakta: Mükemmelliğin Paylaşımı (1,7 milyar Avro), Avrupa Araştırma ve İnovasyon Sisteminin Reformu ve Geliştirilmesi (400 milyon Avro).

 

YENİ ÇAĞRILAR ÇERÇEVESİNDE ÖNEMLİ BİLGİLER

*Yeni 7 yıllık dönemde (Ufuk Avrupa) gelecek çağrılar Kültür Endüstri’sine oldukça önem vermektedir.
*Yeni 7 yıllık dönemde (Ufuk Avrupa) gelecek çağrılar özelinde Türkiye’deki koordinatör kuruluşların değindiği temel nokta, Ufuk 2020 hibe programına göre Türkiye gibi aday ülke ve gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkelerin çok daha fazla hibeler alabilmesi ve geçmiş dönemde geçirilmiş proje sayısından çok daha fazla proje geçirebilecektir.

Bu noktada paylaşılması gereken niceliksel verilere bakıldığında:

Ufuk 2020 Özelinde (Önceki 7 yıllık dönem)
**Türkiye bu programa 7300 proje başvurusu göndermiş, bu projelerin 783 tanesi fon alabilmiştir. (%10,2)

**Yeni dönemde (UFUK AVRUPA) Türkiye proje başvurusu ve onaylanan proje oranlarını %50 olarak hedeflemektedir.

**Türkiye bu programa 265,5 milyon Avro katkı payı ödemiş ve 283 milyon Avro dolaylarında hibelerden fon almıştır. Yeni dönemde alınan fon tutarlarının verilen katkı paylarından çok daha yüksek olması hedeflenmektedir. 2021’de açılması beklenen çağrılarda ilk önceliklerin akademik alanlarda ki faaliyetleri kapsaması bildiriliyor.

 

Bu akademik faaliyetler;
-Avrupa’yı bilimsel ve teknolojik olarak güçlendirmek
-Avrupa’nın yenilik kapasitesini, rekabet ve istihdamını arttırmak amaçlarını taşımaktadır.
UFUK AVRUPA projelerinin Birleşmiş Milletlerin hazırladığı Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleriyle de doğrudan ilişkili olacağı bildirilmiştir. Bu hedefler içinde hibe çağrıları kapsamında değerlendirilecek hedef, İklim Eylemi hedefi olarak belirtilmektedir.

6 Ayrı Küme halinde çağrılara çıkacağı belirtilen UFUK AVRUPA Projelerinde kümeler şu şekilde belirtilmekte:

KÜME 1: SAĞLIK
2021 yılının 2.veya 3. Çeyreğinde bu küme çağrılarının gelmesi beklenmektedir. Toplamda 1.Küme (Sağlık) için 7.9 Milyar Avro dolaylarında bütçe ayrılmıştır.

KÜME 2: KÜLTÜREL, YARATICI, KAPSAYICI TOPLUMLAR
Bu kümenin ana başlıkları, Kültürel Miras, Demokrasi Yönetişimi ve Sosyoekonomik Dönüşümler oluşturmaktadır. 2021 yılının mart ayında çağrıların açılmasıyla birlikte 2.3 Milyar Avro bu kümeye bütçe ayrıldığı bildirilmektedir.

KÜME 3: TOPLUM İÇİN SİVİL GÜVENLİK
2021 yılının nisan ve temmuz ayları arasında çağrıların açılmasıyla birlikte bu kümeye 5 Milyar Avro dolaylarında bütçe ayrıldığı bildirilmektedir.

KÜME 4: DİJİTAL ENDÜSTRİ VE UZAY
2021 yılının 2. Çeyreğinde bu çağrıların açılmasıyla birlikte bu kümeye 15,5 Milyar Avro bütçe ayrıldığı bildirilmektedir.

KÜME 5: İKLİM ENERJİ MOBİLİTE
Bu kümenin ana başlıkları sürdürülebilir çevre oluşturmaktadır. Ve Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları (İklim-Nötrlük ve İklim- Ekosistem ilişkisi) ile doğrudan ilintilidir. 2021 yılının 2.çeyreğinde bu çağrıların açılmasıyla birlikte bu kümeye 15,2 milyar AVRO bütçe ayrılmıştır.

KÜME 6: GIDA, BİYOEKONOMİ, DOĞAL KAYNAKLAR, TARIM, ÇEVRE
2021 yılının 2. Çeyreğinde bu çağrıların açılmasıyla birlikte bu kümeye 8,9 milyar AVRO bütçe ayrılmıştır. Verilen brifinglerde değinilecek son husus ise Türkiye’nin yakından ilgilendiği katılımların yaygınlaştırılması vurgusudur. UFUK AVRUPA projelerinde bu bağlamda proje oluşturacak ekiplere proje oluşturmada belli aşamalara gelindikten sonra seyahat destekleri, uluslararası çekim gücü kalitelerinde ağlara üyelik destekleri ve projelerin teknik yazımında destekler gibi sübvansiyonlar sağlanacaktır.

 

DEĞİŞİKLİKLERE GENEL BAKIŞ
Yönetim Süreçleri Ufuk 2020 Ufuk Avrupa
Zaman Planı 2014-2020 2021-2027
Bütçe 80 Milyar Euro 100 Milyar Euro
Temel Odaklar
  • Bilimsel Mükemmelliyet
  • Sanayide Liderlik
  • Sosyal ve Topluma Yönelik Sorunlar
  • Açık Bilim ve Açık Erişim
  • Küresel Sorunlar ve Sağlık
  • Açık İnovasyon
Stratejik Büyüme, Odak Alanları
  • Sağlık
  • Gıda Güvenliği
  • Güvenli, temiz ve enerji verimliliği
  • İklim ve çevre
  • Güvenli toplumlar
  • Bilgi teknolojileri ve Uzay
  • Sağlık
  • Bütünleşik ve Güvenli Toplumlar
  • Dijital Endüstri
  • İklim, Çevre ve Hareketlilik
  • Gıda ve Doğal Kaynakların Güvenliği